Vermindert het aandraaimoment van ankers in de loop der tijd?
Een vooraf bepaald aandraaimoment wordt gewoonlijk toegepast op ankerverbindingen om het anker te activeren (momentgecontroleerde mechanische spreidankers, zoals Hilti HST3, HSA enz. ) en/of om de vereiste klem- of voorspankracht op te verkrijgen. De voorspankracht en dus de in het beton geïnduceerde klemkracht nemen af als gevolg van het rechttrekken van de basisplaat, oneffenheden onder de basisplaat en onregelmatigheden in de schroefdraad, alsmede kruip en relaxatie van het beton wat onder spanning staat, grenzend aan de spreidzone van het anker.
De afname van voorspankrachten wordt marginaal beïnvloed door de beginwaarde en het werkingsmechanisme van het anker, maar anker hangt grotendeels af van de vrije ankerschachtlengte/inbeddingsdiepte waarover de spanning zich ontwikkelt.
Hoewel de grootste vermindering van de voorspankracht in de eerste paar minuten en uren plaatsvindt, zal de voortdurende ontspanning na verloop van tijd een resterende voorspankracht van ongeveer 40% tot 50% voor mechanische ankers veroorzaken. De voorspankracht van gelijmde ankers neemt sneller af; de procentuele afname is groter, en het restvoorspanningsniveau is minder voorspelbaar omdat rekening moet worden gehouden met kruip van de lijm.
Van een momentgecontroleerd spreidanker in gescheurd beton kan in het algemeen worden aangenomen dat het alle resterende voorspankracht verdwijnt wanneer het anker opnieuw naspreidt om de scheur op te vangen. Evenzo zal de voorspankracht van andere ankertypen aanzienlijk worden verminderd door scheuren vanwege de verplaatsingstoename om de scheur te overbruggen.
Praktische opmerking: Het opnieuw aandraaien van het anker zal een herhaling van het relaxatieproces tot gevolg hebben, maar het procentuele verlies van voorspanning na elke keer aandraaien is verminderd, en daarom kan het opnieuw aandraaien worden gebruikt om het niveau van de resterende voorspankracht te verhogen. Opnieuw aandraaien na enkele uren, of bij voorkeur na enkele dagen, is zeer doeltreffend [1,2].
[1] Seghezzi (1986): Effects of load history and environment. Manuskript der Vorlesungsreihe Befestigungstechnik und der ETH Zürich, SS 1986, pp.8.1-8.10, not published, in German
[2] Burdette,Perry,Runk (1987): Load relaxation tests for anchors on concrete. In: Hasselwander, G.B. (editor): Anchorage to concrete. ACI SP-103, pp. 297-312, American concrete institute, Detroit

